Wat kost een EPB-boete? De bedragen per overtreding

Een EPB-boete is geen inschatting van een dossierbehandelaar. De bedragen staan in het Energiedecreet en hangen meestal aan een volume: 250 euro vast voor een late startverklaring, 1.000 euro plus 1 euro per m³ nieuw bouwvolume voor een late aangifte met een plafond van 10.000 euro, en maximaal 25 euro per m³ bouwvolume bij nieuwbouw wanneer de EPB-eisen niet gehaald zijn. Bij renovatie ligt dat laatste maximum op 10 euro per m³.

Dit artikel behandelt woningbouw. De boeteprocedure zelf maakt geen onderscheid tussen wonen, niet-residentieel en industrie: het verschil zit in de eisen waaraan uw project getoetst wordt, en die verschillen wél sterk per bestemming.

De bedragen per overtreding

Twee begrippen bepalen hoe deze tabel voor u uitvalt.

Bouwvolume is niet hetzelfde als beschermd volume. Dat zijn in de EPB-regelgeving twee verschillende maten. Wie het beschermd volume uit het rekenbestand overneemt om zijn blootstelling in te schatten, rekent met het verkeerde getal.

Bij de laattijdige aangifte telt bovendien het nieuwe bouwvolume. Bij een renovatie is dat doorgaans veel kleiner dan het gebouw in zijn geheel. Alleen bij nieuwbouw vallen beide samen.

Er geldt ook een ondergrens. Een boete voor het niet voldoen aan de EPB-eisen wordt pas opgelegd zodra ze groter is dan of gelijk aan 250 euro. Bij een klein volume of een lichte afwijking kan er dus helemaal geen boete volgen. De officiële tabel staat bij het VEKA op vlaanderen.be.

Eén regel met een eigen formule: het installatierendement

Naast de tabel hierboven bestaat er één boete met een uitgeschreven rekenregel. Haalt een project het minimaal installatierendement van 130% niet, dan bedraagt de boete 1 euro per procent afwijking van die 130%, per m² bruto vloeroppervlakte uit de EPB-aangifte, met een maximum van 25 euro per m². Vanaf een installatierendement lager dan 105% blijft de boete dus constant.

Let op het toepassingsgebied: die eis en die boete gelden bij nieuwbouw en bij een ingrijpende energetische renovatie, bij vergunningsaanvragen vanaf 1 januari 2025, en enkel bij centrale verwarming met water. Bij een gewone renovatie of bij nieuwbouw industrie geldt een ander boeteregime, berekend op de netto vloeroppervlakte. Wat die eis inhoudt, leest u in de installatie-eisen voor verwarming.

Voor de overige eisen (E-peil, S-peil, U-waarden, ventilatie, hernieuwbare energie) publiceert de overheid geen afzonderlijke rekenformules. Daar geldt enkel “afhankelijk van de overtreding, met een maximum per m³”.

Een woning van 600 m³, doorgerekend

Neem een eengezinswoning met een bouwvolume van 600 m³. Bij nieuwbouw valt het nieuwe bouwvolume samen met het volledige gebouw; bij een renovatie ligt het cijfer voor de eerste regel lager.

Aangifte te laat. 1.000 euro plus 1 euro per m³ nieuw bouwvolume, dus 1.600 euro.

Aangifte blijft daarna uit. De boetebrief geldt zelf als aanmaning en geeft u nog 60 dagen. Pas daarna begint de dwangsom van 10 euro per dag te lopen, tot de aangifte effectief ingediend is. Drie maanden stilzitten na de boetebrief kost dus ongeveer 300 euro extra, niet 900: de eerste twee maanden tellen niet mee. Betalen bevrijdt u overigens niet van de aangifteplicht, en zolang de aangifte uitblijft loopt de dwangsom door.

EPB-eisen niet gehaald bij een nieuwbouwwoning. Bij het maximum van 25 euro per m³ loopt de boete voor dezelfde woning op tot 15.000 euro. Bij een renovatie ligt het maximum op 10 euro per m³ en zou hetzelfde volume op 6.000 euro uitkomen.

Startverklaring te laat. 250 euro, ongeacht het volume.

Daarmee is het kernpunt van deze tabel zichtbaar: een administratieve nalatigheid kost honderden euro’s, een technische tekortkoming kost duizenden. Het verschil tussen 1.600 en 15.000 euro zit niet in de vertraging, maar in de vraag of het gebouw de eisen haalt.

Het plafond van 10.000 euro raakt u trouwens pas bij een nieuw bouwvolume van 9.000 m³. Voor een gewone woning ligt dat ver buiten bereik; voor een appartementsgebouw niet.

Wat er is aangekondigd, en wat vandaag geldt

Op 17 juli 2026 kondigde de Vlaamse Regering aan dat de maximale boete bij het niet naleven van de EPB-eisen verlaagd wordt: voor nieuwbouw van 25 euro naar 10 euro per m³ bouwvolume. Voor renovaties geldt dat maximum van 10 euro per m³ vandaag al.

Die wijziging is nog niet definitief goedgekeurd en er is geen datum van inwerkingtreding bekendgemaakt. Tot dat wel gebeurt, blijft 25 euro per m³ het geldende plafond bij nieuwbouw. Wie vandaag een nieuwbouwdossier met een dreigend eisentekort inschat, rekent dus met 25 euro en niet met 10.

Eén punt waarover de bron zichzelf tegenspreekt

Bij de laatste rij van de tabel is voorzichtigheid geboden. De boetetabellen van de overheid wijzen de dwangsom bij de hernieuwingsaangifte toe aan de aangifteplichtige, terwijl de detailpagina over diezelfde dwangsom consequent de verslaggever aanspreekt. Beide passages gaan over dezelfde overtreding en dezelfde rechtsgrond.

Wat wel vaststaat: de stap die eraan voorafgaat, de boete van 500 euro voor het niet tijdig indienen van de hernieuwingsaangifte, ligt eenduidig bij de verslaggever. Wie de dwangsom zelf draagt, is uit de gepubliceerde teksten niet af te leiden. Wij vragen dat in een concreet dossier na bij het VEKA in plaats van er een kant in te kiezen. Hoe de overige zes overtredingen verdeeld zijn, staat in wie welke EPB-boete draagt.

Eenmalig, maar niet altijd in één brief

De boete voor een bepaalde overtreding is eenmalig; het is geen jaarlijkse heffing. Ze kan wel in meerdere tussentijdse bedragen worden opgelegd, en u kan voor verschillende procedures apart een boete krijgen. Eén brief is dus geen bewijs dat het dossier gesloten is.

Voor het VEKA een boete oplegt, volgt altijd een schriftelijke hoorzitting. Het agentschap heeft daarbij geen appreciatiebevoegdheid: bij een correct vastgestelde overtreding is het verplicht de boete op te leggen en moet het ook voor de hoogte de bepaling uit het Energiedecreet volgen. Argumenten van billijkheid of financiële aard leiden dus niet tot herziening; technische argumenten wel. Betalen gebeurt in principe binnen 60 dagen, met de mogelijkheid van een afbetalingsplan van hoogstens 24 maanden in gelijke schijven van minstens 100 euro.

Zijn er meerdere aangifteplichtigen, dan zijn zij hoofdelijk aansprakelijk: elk van hen kan afzonderlijk gedwongen worden het volledige bedrag te voldoen. Het VEKA kan de boete niet verdelen.

Wat u met deze bedragen doet

Het bedrag kennen is nog geen antwoord. De hoogte ligt vast; enkel de technische feiten achter de vaststelling kunnen ze nog wijzigen. Klopt het bouwvolume in het dossier? Is de aangifte toch tijdig ingediend, misschien onder een ander dossiernummer? Was het materiaal wel degelijk geplaatst op het moment van indienen?

Eén ding weegt daarbij zwaar: eenmaal de EPB-aangifte definitief ingediend is, kunnen er geen aanpassingen meer gebeuren om alsnog aan de eisen te voldoen. Aanpassingswerken nadien hebben geen invloed meer op de berekende boete en leiden ook niet tot een herrekening. Wat u nog wilt bijsturen, stuurt u dus vóór de indiening bij.

Dat technische nakijkwerk is precies wat wij doen bij een boete van het VEKA. Hoe de procedure verloopt, staat in hoorzitting, beroep en technische tegenargumenten; staat uw aangifte nog helemaal open, begin dan bij de indientermijn van zes jaar.

Heeft u een brief liggen, wacht dan niet tot de termijn krap wordt. Neem contact op met de brief bij de hand.